Dowody · Stressonika i CleverPoint 4
Co zmierzyliśmy i na ile to się powtarza.
Stressonika to nasz 25-minutowy test VR rejestrowany modułem CleverPoint 4 w goglach Meta Quest: oddech w zadanym tempie, zadania uwagowe i ruchowe oraz przerwy na odpoczynek, odczytywane z EKG i kanałów z twarzy. Ta strona pokazuje, jak sprawdzają się jej miary.
Miarę nazywamy cechą tylko wtedy, gdy ta sama osoba uzyskuje podobną wartość innego dnia. Miary-kandydatki sprawdziliśmy na osobach, które wróciły na drugą sesję; te, które się powtarzają, podajemy jako cechy, a te, które powtarzają się słabiej, pokazujemy jako obserwacje dnia. Poniżej dane, metoda i liczby.
Dane
3 488 sesji Stressoniki 3 176 osób, zarejestrowanych modułem CleverPoint 4 w latach 2021–2026 w 6 miejscach, wszystkie według tego samego protokołu. W 3 327 z nich są wszystkie sekcje potrzebne do odpowiedzi opartych na pracy serca.
Mniej więcej połowa osób to nastolatki w wieku 12–17 lat; 1 557 to dorośli w wieku 18–65 lat (kobiety: 938, mężczyźni: 619). Wyniki dla dorosłych podane poniżej policzono na danych osób dorosłych.
Osoby według wieku i płci, pierwsza sesja
| Wiek | Kobiety | Mężczyźni | Razem |
|---|---|---|---|
| 7–11 | 3 | 9 | 12 |
| 12–17 | 767 | 830 | 1 597 |
| 18–24 | 124 | 76 | 200 |
| 25–34 | 289 | 215 | 504 |
| 35–44 | 373 | 221 | 594 |
| 45–54 | 139 | 88 | 227 |
| 55–65 | 13 | 19 | 32 |
| powyżej 65 | 1 | 4 | 5 |
Osoby z zapisaną datą urodzenia: 3 171. Sesje w poszczególnych latach: 2021: 74 · 2022: 122 · 2023: 225 · 2024: 676 · 2025: 1 778 · 2026: 613.
Jak sprawdzaliśmy powtarzalność
201 osób wykonało test więcej niż raz. Porównaliśmy ich dwie sesje zarejestrowane w różnych dniach, zwykle w odstępie około pół roku (mediana 202 dni); 171 z 175 par to pary osób dorosłych.
Zgodność mierzymy współczynnikiem korelacji wewnątrzklasowej ICC(2,1): 1 oznacza, że osoba za każdym razem uzyskuje tę samą wartość, 0 — że druga sesja nic nie mówi o pierwszej. Miarę uznajemy za cechę, gdy jej ICC osiąga 0,6, a dolna granica 95-procentowego przedziału pozostaje powyżej 0,4.
Ostatnia kolumna tabeli to najmniejsza rzeczywista zmiana: różnica między dwiema sesjami większa od tej wartości jest zmianą u osoby, a nie zwykłą zmiennością.
Miesiące, nie dni
Powtórny test po kilku dniach łatwo zaliczyć: osoba jest wciąż w tym samym tygodniu swojego życia. Nasze pary dzielą miesiące, więc miara, która się tu powtarza, opisuje osobę, a nie tydzień.
W obrębie jednej sesji miara regeneracji powtarza się na poziomie 0,72–0,96.
ICC(2,1): dwuczynnikowy model z efektami losowymi, zgodność bezwzględna, pojedynczy pomiar; 95-procentowe przedziały z 2 000 bootstrapowych losowań par. Najmniejsza rzeczywista zmiana: MDC95 = 1,96 × √2 × SEM, SEM = SD × √(1 − ICC).
Miary powtarzalne między dniami
| Miara | ICC [przedział 95 %] | Tylko dorośli | Pary | Najmniejsza rzeczywista zmiana |
|---|---|---|---|---|
| Serce | ||||
| Wejście w obciążenie: wzrost tętna ponad poziom z fazy oddechu | 0,64 [0,54; 0,72] | 0,63 [0,52; 0,72] | 161 | w skali względnej* |
| Wyciszenie: powrót tętna w przerwach na odpoczynek | 0,70 [0,55; 0,81] | 0,70 [0,53; 0,80] | 162 | 10,7 ud./min |
| Zakres tętna podczas oddechu w zadanym tempie | 0,73 [0,65; 0,80] | 0,73 [0,64; 0,80] | 162 | 11,2 ud./min |
| Wiek rezerwy, różnica względem wieku kalendarzowego | 0,65 [0,54; 0,73] | — | 129 | — |
| Miary poznawcze i ruchowe | ||||
| Tablice Schultego: szybkość wyszukiwania | 0,80 [0,74; 0,85] | 0,81 [0,73; 0,86] | 172 | 0,17 liczb/s |
| Tapping: tempo | 0,70 [0,59; 0,80] | 0,70 [0,58; 0,79] | 172 | 0,86 stuknięć/s |
| Banana test: produktywność | 0,68 [0,58; 0,76] | 0,68 [0,59; 0,76] | 172 | 18 pkt proc. |
| Test Stroopa: utrzymywanie celu podczas śledzenia | 0,66 [0,51; 0,77] | 0,67 [0,52; 0,79] | 172 | 19 % czasu |
| Kanały z głowy, pokazywane w raporcie jako obserwacje | ||||
| Szczyt alfa z oczami zamkniętymi | 0,57 [0,40; 0,70] | — | 104 | — |
| Częstość mrugnięć w pierwszym teście Stroopa | 0,61 [0,50; 0,72] | — | 131 | — |
* Wejście w obciążenie mierzymy w skali względnej wobec własnego poziomu z fazy oddechu danej osoby; raport stosuje w tej skali tę samą regułę 95 %.
Cecha czy stan dnia
Dwie odpowiedzi dnia w raporcie — odpoczynek w przerwach i koszt dnia — powtarzają się na poziomie 0,53–0,54, poniżej progu dla cechy: częściowo są stabilne, częściowo zależą od dnia. Raport nazywa je stanem dnia, a nie właściwością osoby.
Serce odpowiada na obciążenie
Skala stanu serca w raporcie przypisuje każdemu odcinkowi sesji poziom od spokoju do wysokiego obciążenia na podstawie tętna i jego zmienności. Na 2 886 sesjach wysokie obciążenie wskazuje w 67,6 % okien pod obciążeniem poznawczym, w 31,2 % w przerwach na odpoczynek i w 9,5 % podczas oddechu w zadanym tempie: najczęściej pod obciążeniem, najrzadziej przy oddechu w zadanym tempie.
Wiek: co się zmienia, a co nie
U 1 545 dorosłych w wieku 18–65 lat zakres oddechowy tętna wyraźnie spada z wiekiem: mediana 25,6 ud./min w wieku 18–24 lat i 8,1 ud./min po 55. roku życia (ρ −0,51, R² 0,27), zgodnie ze znanym spadkiem zmienności rytmu serca z wiekiem. Wejście w obciążenie i wyciszenie prawie nie zmieniają się z wiekiem (R² 0,01 i 0,03), więc opisują osobę, a nie rok urodzenia.
Szybkość i produktywność poznawcza łagodnie spadają z wiekiem (ρ −0,19 do −0,23). Wiek rezerwy, szacowany wyłącznie na podstawie miar sercowych, podąża za wiekiem kalendarzowym (r 0,55; średni błąd bezwzględny 6,2 roku wobec 7,6 roku przy odgadywaniu średniego wieku, 1 501 dorosłych), z korektą regresji do średniej. Raport pokazuje jego różnicę względem wieku kalendarzowego; to właśnie ta różnica powtarza się między dniami. Nie jest to wiek zdrowotny.
Czego nie twierdzimy
Bez diagnoz. Bez szacowania ryzyka. Żadnej obietnicy, że którakolwiek miara przewiduje zdrowie lub długość życia. Stressonika opisuje, jak jeden organizm zmierzył się z jednym standardowym obciążeniem i jak wypada to na tle bazy danych oraz poprzedniej sesji tej osoby.
Notatka metodologiczna z pełnymi tabelami i opisem budowy norm jest udostępniana klientom i recenzentom na podstawie umowy o zachowaniu poufności (NDA).
Literatura dotycząca metody
- Shrout PE, Fleiss JL. Intraclass correlations: uses in assessing rater reliability. Psychol Bull. 1979;86(2):420–428.
- Koo TK, Li MY. A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. J Chiropr Med. 2016;15(2):155–163.
- Laborde S, Mosley E, Thayer JF. Heart rate variability and cardiac vagal tone in psychophysiological research: recommendations for experiment planning, data analysis, and data reporting. Front Psychol. 2017;8:213.