Sektor 5 wyświetla kardiointerwalogram (CIG), który odzwierciedla dynamikę odstępów RR (rys. 2.18b). Wspominaliśmy już o CIG, mówiąc o HRV. Krzywa ta jest wizualną ilustracją HRV jako całości. Przyjrzyjmy się jej bliżej.
Rys. 2.18. Kardiointerwalogram dla całego okresu badania
Na osi poziomej („czas”) zaznaczony jest czas badania; na osi pionowej – wartość odstępu RR (na naszym rysunku od 1 s do 0,4 s). Zwracamy uwagę, że im krótszy odstęp RR, tym wyższe tętno, i odwrotnie (1 s odpowiada 60 uderzeniom/min, 0,4 s – 150 uderzeniom/min). Dlatego trzeba przyzwyczaić się do tej krzywej, aby prawidłowo ją interpretować: jeśli krzywa CIG pnie się w górę, oznacza to, że serce zaczęło bić rzadziej; w dół – szybciej. Kilka dodatkowych uwag do oceny krzywej sektora 5: szeroka krzywa – wysoka HRV, wąska – niska; płaska krzywa – bezwładny system regulacji zapewniający pracę serca; wyraźne wahania poziomu odstępów RR (jak na rys. 2.18) – system mobilny.
Przypominamy również o kolorowym oznaczeniu etapów badania. Aby lepiej zorientować się, gdzie znajdują się poszczególne etapy, uzupełniliśmy rys. 2.18 o rys. 1.5 ze strony „Time domain” (rys. 2.8a). Zwracamy uwagę na etapy wolnego oddychania (6 cykli oddechowych na minutę), etap szybkości naciskania przycisku kontrolera („Temperament”), etapy z obciążeniem poznawczym („Stroop” 1, 2, „Shulte” 1-5 i „Brusnichka”) oraz etapy, w których respondentowi proponowano odpoczynek („Koster” 1 i 2). Do rys. 2.18b wrócimy w następnym rozdziale; na razie odnotowujemy jedynie, jak zmienia się czas trwania odstępów RR, a co za tym idzie – tętno.
Utrwalmy też, na przykładzie tego sektora, obsługę ikon funkcyjnych. Przesuń kursor do prawego górnego rogu i wybierz „Zoom In” (rys. 2.19a). Teraz, wzdłuż osi poziomej, zaznacz etap wolnego oddychania z otwartymi oczami „BreathOE”, oznaczony jasnoniebieskimi przerywanymi liniami pionowymi. W efekcie na naszym ekranie w sektorze 5 zaznaczony zostaje tylko ten etap (rys. 2.19b). Widać, jak HRV „rozkołysała się” na tle takiego oddychania, zwłaszcza na jego początku (zależność HRV od oddychania jest zjawiskiem prawidłowym i nazywana jest arytmią oddechową). Teraz naciśnij „Restore View” – CIG wraca do pierwotnej postaci – i zaznacz etap wolnego oddychania z zamkniętymi oczami „BreathCE” (rys. 2.19c). Porównując etapy wolnego oddychania z otwartymi i zamkniętymi oczami, widać, że przy zamkniętych oczach HRV jest bardziej stabilna i w całości pokrywa się z fazami oddychania. Jeśli jednak za pomocą ikony „Data Tips” zaznaczymy punkty odniesienia na krzywej (w naszym przypadku wybraliśmy najniższe wartości fali arytmii oddechowej) na początku i na końcu próby, zobaczymy, że odstęp RR zmniejsza się z 0,708 s (czyli ≈85 uderzeń/min) do 0,604 s (czyli ≈99 uderzeń/min) (rys. 2.9c), tzn. i tak już przyspieszone serce zaczyna bić jeszcze częściej. Można przypuszczać (podkreślamy: „przypuszczać”), że próba kontrolowanego wolnego oddychania jest dla respondenta obciążająca; system regulacji rytmu serca reaguje jednak na wolne oddychanie z częstością 6 cykli oddechowych na minutę: między pionowymi przerywanymi niebieskimi liniami (czas trwania etapu „BreathCE” wynosi 1 minutę) widocznych jest 6 fal oscylacji czasu trwania odstępów RR, co świadczy o względnie synchronicznej „pracy” układu oddychania zewnętrznego i mechanizmu kontroli skurczów serca (rys. 2.19c).
Rys. 2.19. Wybór fragmentów kardiointerwalogramu na etapach wolnego oddychania (wyjaśnienia w tekście)
Powyżej przedstawiliśmy skromny przykład możliwości interpretacji danych o fizjologicznej reakcji człowieka na zadania w VR (w naszych przykładach jest to reakcja na testy w Stressonika), którą można przeprowadzić za pomocą CleverView. Z przykładami będziemy „pracować” bardziej szczegółowo i dogłębnie w następnym rozdziale.
Zwróć uwagę, że Sektor 5 jest powiązany z Sektorem 8: zaznaczenie fragmentu kardiointerwalogramu (CIG) w Sektorze 5 powoduje zaznaczenie tego samego fragmentu na ekranie w Sektorze 8. Podobnie zaznaczenie fragmentu wykresu w Sektorze 8 powoduje zaznaczenie tego samego fragmentu na ekranie w Sektorze 5.
