7.5.1. EMOTION – widok lokalny #
Dwa wykresy:
- Arousal (pobudzenie): szereg czasowy pobudzenia (zielona linia)
- Valence (walencja): szereg czasowy walencji (zielona linia)
Oba wykresy są zsynchronizowane w czasie i zawierają znaczniki odcinków.
7.5.2. EMOTION – widok zintegrowany #
Wykres rozrzutu:
- Oś X: Valence (walencja)
- Oś Y: Arousal (pobudzenie)
- Punkty: każdy punkt odpowiada jednej chwili w czasie
- Kolory: różne odcinki mają różne kolory
- Duże punkty: wartości mediany dla każdego odcinka
Kwadranty emocji:
- Prawy górny (wysoka walencja, wysokie pobudzenie): radość, entuzjazm
- Lewy górny (niska walencja, wysokie pobudzenie): lęk, złość
- Lewy dolny (niska walencja, niskie pobudzenie): smutek, depresja
- Prawy dolny (wysoka walencja, niskie pobudzenie): spokój, satysfakcja
Fizjologiczne wyjaśnienie kwadrantów emocji:
Kwadrant prawy górny (wysoka walencja + wysokie pobudzenie):
- Emocje: radość, entuzjazm, podekscytowanie, zachwyt
- Fizjologia:
- aktywacja lewej półkuli (emocje pozytywne)
- wysoka aktywność fal beta (aktywne myślenie)
- zwiększona aktywność współczulna, ale w pozytywnym kontekście
- uwalnianie dopaminy i endorfin
- Zachowanie: aktywność, zachowanie ukierunkowane na cel, pozytywna motywacja
Kwadrant lewy górny (niska walencja + wysokie pobudzenie):
- Emocje: lęk, złość, strach, panika
- Fizjologia:
- aktywacja prawej półkuli (emocje negatywne)
- wysoka aktywność fal beta (stres, napięcie)
- wysoka aktywność współczulna (reakcja „walcz lub uciekaj”)
- uwalnianie kortyzolu i adrenaliny
- Zachowanie: unikanie, obrona, agresja
Kwadrant lewy dolny (niska walencja + niskie pobudzenie):
- Emocje: smutek, depresja, apatia, przygnębienie
- Fizjologia:
- aktywacja prawej półkuli (emocje negatywne)
- niska aktywność fal beta (obniżona aktywacja poznawcza)
- wysoka aktywność fal alfa, ale w negatywnym kontekście
- obniżona aktywność współczulna
- możliwe zaburzenia równowagi neuroprzekaźników (serotonina, dopamina)
- Zachowanie: bierność, unikanie, obniżona motywacja
Kwadrant prawy dolny (wysoka walencja + niskie pobudzenie):
- Emocje: spokój, satysfakcja, relaks, wyciszenie
- Fizjologia:
- aktywacja lewej półkuli (emocje pozytywne)
- wysoka aktywność fal alfa (relaksacja)
- niska aktywność fal beta (brak stresu)
- wysoka aktywność przywspółczulna
- zrównoważony autonomiczny układ nerwowy
- Zachowanie: odpoczynek, regeneracja, pozytywny relaks
Ważne:
Kwadranty mają charakter umowny i pokazują nie bezwzględne emocje, lecz zmiany emocji:
- od lewej do prawej: od mniej pozytywnych do bardziej pozytywnych (lub mniej negatywnych)
- od dołu do góry: od słabszych do silniejszych
Dynamika emocji:
- Emocje nie są statyczne; punkty mogą przemieszczać się między kwadrantami.
- Przejścia odzwierciedlają zmiany stanu emocjonalnego.
- Zdrowa osoba może znajdować się w różnych kwadrantach w zależności od sytuacji.
- Problem może występować, jeśli dana osoba stale pozostaje w jednym kwadrancie, zwłaszcza negatywnym.
